​DORDRECHT - Het is deze maand op 24 september dertig jaar geleden dat de bekendste en beroemdste dammer van de Dordtse Dam Vereniging (DDV), Jannes van der Wal, overleed.Hij werd 39 jaar.

Een week nadat bij hem leukemie was vastgesteld, hoorde Nederland van het bericht dat een bekende Nederlander was overleden.

Dordrecht en Jannes van der Wal waren ook in verhaallijnen met elkaar verbonden. Door sponsoring van ondernemer George Grootenboer (de Stem van Dordt) kwam  Jannes van der Wal een aantal jaren beschikbaar als kopman van DDV 1.

Daarom speelde hij op 16 september 1986, veertig jaar geleden, een simultaan tegen twintig dammers en twintig schakers bij schaakclub Dordrecht. Jannes scoorde 75 procent. Daarmee wordt ook nog eens duidelijk, waarom in Groningen het denksportcentrum is genoemd naar Jannes van der Wal.

Bij de sponsor Grootenboer had Jannes een OV abonnement bedongen. Zo kon hij overal vrij reizen. Dat was ook een diepte investering. Voor simultaans in het land kreeg hij als grootmeester een vaste vergoeding. Daarnaast werden standaard de reiskosten vergoed.

* De denksport dammen op honderd velden werd in de negentiende eeuw populair in Nederland en in 1914 werd de eerste club in Dordrecht opgericht. Na de oorlog waren er tot 1996 drie verenigingen op het eiland. Gezellig Samenzijn (GS) stopte doen. De eerste Dubbeldamse dam vereniging (EDDV) en DDV gingen in 2002 de fusie aan tot damclub Dordrecht. 

Frits en An van Vloten 

Jannes had goede banden met de Dordtse damwereld. Frits en An van Vloten (van de DDV familie) begeleiden hem meermalen. Zij waren erbij toen Jannes op de landelijke TV een verpletterende indruk maakte in het programma van Mies Bouwman.

Ze vroeg hem naar zijn naam bij de kennis making. Op TV herhaalde Mies die vraag en Jannes vond dat vreemd. Hij had in het voorgesprek zijn naam al genoemd, zo herinnerden zich later het echtpaar Van Vloren. Na de uitzending sprak heel Nederland over Jannes bij Mies. Ook andere media ging hem volgen en elke gebeurtenis rond hem, was op voorhand landelijk nieuws. Dordt en Jannes kwam ook door het landelijk bondsbureau van de KNDB dat een tijd in Dordrecht te vinden aan het Steegoversloot.

Van der Wal won eerder op weg naar het Nederlands damkampioenschap met overwicht zijn eerste de halve finale toernooi in Dordrecht aan het Steegoversloot. In 1982 viel de wereldtitel hem toe. Aan het einde van zijn leven, schaakte hij meer dan de lust voor dammen te hebben, want hij vond dat deze denksport ten onder ging aan teveel remise. Een wk-match verloor hij met 19-21 van Harm Wiersma. Eén verliespartij bracht toen de beslissing.

* Frits van Vloten was als verzekeringsman bij V. en D. een bekend gezicht en ook als penningmeester van de landelijke dambond (KNDB) zeer prominent. Hij haalde het landelijk bondsbureau naar Dordrecht (KNDB) en met zijn vrouw An begeleidde hij vaak Jannes van der Wal

Schaken in Wijk aan Zee

In de badplaats Wijk aan Zee maakte hij grote vorderingen op weg naar de reservegroep als voorportaal van de grootmeester groepen. Om zijn conditie op peil te houden, was hij vaak in sportief tenue op het strand te zien. Toen werd hij als schaker ook getraind door de Groningse speler Erik Hoeksema, die dammen en schaken ook combineerde.

Dat Jannes zowel goed kon dammen als kon schaken heeft hij in Dordrecht, zover bekend, voor de eerste keer in Nederland bewezen op dinsdag 16 september 1986. Schaakclub Dordrecht verleende gastvrijheid.

Hij nam het op veertig borden op tegen twintig schakers en twintig dammers. Het denksport-feest werd gedragen door DDV (voorzitter Louis van der Sluis) en schaakclub Dordrecht met toen Jan Flach als voorzitter. Om het extra moeilijk te maken, zaten de dammers en schakers om en om. De simultaan duurde tot in de kleine uurtjes. Jannes had immers de uitdaging zeer serieus aangepakt en wilde een goed resultaat.


Jannes won met schaken negen keer, scoorde vier remises en verloor zeven keer. Bij het dammen versloeg hij zestien mensen, waaronder een aantal bekende schakers zoals Hoogendoorn, Van de Willigen, Van 't Hof. Drie keer werd het een gelijk spel.


* De twee voudig open schaakkampioen van Nederland, Pank Hoogendoorn (1922-1999) koos om te dammen in een simultaan tegen Jan van der Wal en verloor 16 september 1986. Geen enkele schaker wist te winnen of zelfs maar remise te spelen tegen Jannes. Bij schaken speelde hij ook twee vrouwen: Franka Wiersma speelde remise. Bep van Gorkom won.

Anton Kosior won als enige dammer

Het verlies in de dam simultaan bij de schaakclub tegen de veelvoudig damkampioen van Dordrecht, Anton Kosior, staat haast op voorhand al genoteerd.

"Jannes kwam tot een bijzonder goed resultaat", zo stond in een terugblik in 2014 in het boek honderd jaar dammen in Dordrecht.

In 1986 had de denksport nog wind mee. De denksport op de honderd velden zoekt nu naar wegen in Dordrecht om toekomst bestendig te worden. Een publiciteit trekker zoals Jannes van der Wal kreeg de vereniging na het stopzetten van de sponsoring van de Stem van Dordt niet meer.

Andere tijden sport

In 2017 was nog een documentaire op TV bij andere tijden sport te zien over Jannes met als titel: "De Onbegrepen Dammer".

Toen Jannes nog leefde, was het beeld, aldus het TV programma: Hij werd gezien als onze nationale excentriekeling, de Pietje Bell van de denksport. Hij was een graag geziene gast in tv-programma’s. Met Jannes was altijd iets te beleven. Maar hij kon ook verschrikkelijk goed dammen. Kenners spreken nog steeds met bewondering over zijn inzicht en zijn aanvallende spelstijl.

Twintig jaar later (in 2017) was de indruk al anders dan bij leven: Citaat: Twintig jaar later spreekt Andere Tijden Sport zijn broer en ouders, collega’s en vrienden. Zij schetsen een verrassend en ontroerend beeld van de bijzondere damgrootmeester, aldus het programma.

* Een bekende dampromotor, Anton Kosior, Ook als voorzitter het gezicht van de damclub Dordrecht (foto website damclub)

De Stem van Dordt als titel en sponsor Jannes van der Wal

Weekkrant De Stem van Dordt was in de markt gezet in september 1980  door het duo Hennie Goud (1944-2019) en George Grootenboer (1926-2011). Zij waren eerder werkzaam voor BV De Dordtenaar. Met Jannes van der Wal als uithangbord en een team onder de titel Stem van Dordt werd gewerkt aan meer naamsbekendheid. Het kantoor van de thuiskrant was te vinden op de eerste verdieping aan de Visstraat/Voorstraat, werd aan naamsbekendheid gewerkt.

Uiteindelijk kocht in de jaren negentig BV De Dordtenaar de Stem van Dordt weer aan. Henk Schreuder was in de begintijd een journalist (uit de kring van de Telegraaf) die voor primeurs zorgde. Toen de Stem van Dordt weer onder de hoede van het dagblad viel, werd journalist Piet de Meer (1955-2017) het bekende gezicht. Hij legde zijn passie en zijn ziel in de thuiskrant. De titel veranderde enkele keren van eigenaar. Uiteindelijk werd eind 2019 het weekblad van de markt gehaald. Dordt Centraal van Piet van Westen bleef als enige over. Inmiddels wordt de naam Stem van Dordt  ook gebruikt voor een theaterproductie. 

* Piet de Meer (1955-2017) was de laatste bekende Dordtse journalist, die de titel Stem van Dordt van eens het duo Grootenboer/Goud gezicht gaf. Na veertig jaar ging eind 2019 de titel met Jannes van der Wal verbonden van de lezersmarkt. 

* De damsport is minder zichtbaar in Dordrecht en de dammers zoeken naar wegen om meer liefhebbers te vinden. Met Jannes van der Wal had Dordrecht nog een boegbeeld in huis, waarover wel iedereen een mening had. 

Inlichtingen dammen in Dordrecht bij voorzitter Anton Kosior  tel. 078-6134893 Of donderdagmiddag tussen 13.00 - 16.00 uur in de bibliotheek van De Prinsemarij.(Nassauweg)  mail:  [email protected]

​